Aan lef geen gebrek bij de nieuwe musicalproducent Kadee Producties. Het gezelschap opent het AED Theater in Lint met het aangrijpende Next to Normal, een tour de force over het leven na een onvoorstelbaar trauma en de prijs die mensen betalen om te voelen.
Het is een portret van een perfecte en liefdevolle familie, maar scenarist Brian Yorkey laat in zijn script voor Next to Normal zien dat de grootste valkuilen soms liggen bij wat mensen op het eerste zicht sterk maakt. Diana is bijvoorbeeld enkel zo gedreven omdat ze al jaren aan een bipolaire stoornis lijdt en van de ene manische episode in de andere belandt. En voor Natalie is schoolwerk een manier om de aandacht op te eisen die ze anders zelden krijgt.
Next to Normal behoort tot een selecte club van musicals die ooit een Pulitzer voor Drama kregen en die prijs kwam niet onterecht. De voorstelling toont hoe één trauma een familie volledig uiteen kan rijten en hoe bepaalde patronen over verschillende generaties heen terugkeren. Ilse La Monaca, die debuteert als regisseur, maakt die parallellen visueel ook expliciet. Als Diana en Dan met elkaar praten, staan Natalie en haar nieuwe vriend Henry in een gelijkaardige pose en voeren zij hetzelfde gesprek. De boodschap is duidelijk: als de familie geen manier vindt om met elkaar te spreken, zal de geschiedenis zich herhalen.
Tegelijkertijd zijn ze geconditioneerd om het beest nooit in de ogen te kijken. Diana maakt in de musical een dollemansrit langs alle hoeken van de moderne psychiatrie. Van pillencocktails die haar volledig doen versuffen tot hypnose met twijfelachtige gevolgen: niets kan haar leed verzachten. En telkens wanneer er weer eens een therapie misloopt, komt de behandelende arts aanzetten met een verklaring die zijn eerdere diagnose tegenspreekt.
“Echt exact is uw vak niet”, zegt Diana vroeg in de voorstelling tegen een van haar artsen (die allebei door David Cantens worden gespeeld). Ze zijn inderdaad inwisselbaar en hun analyses voelen als nattevingerwerk. Een van de ontroerendste elementen in Next to Normal is dan ook hoe het hoofdpersonage langzaam leert inzien dat er geen hapklare oplossing voor haar verdriet is. De pijn zit in haar ziel en zal altijd bij haar zijn, maar valt daar dan wel mee te leven?
Diana behoort tot de mooiste én zwaarste musicalrollen die de voorbije 15 jaar geschreven werden. De meeslepende muziek van Tom Kitt vraagt veel van zijn vertolkers en switcht moeiteloos tussen energieke rock en intieme ballades. Acteurs hebben daarbij veel ruimte om zich het personage en haar songs eigen te maken. Alice Ripley, die Diana speelde in de originele productie, maakte bijvoorbeeld indruk met een rauw geluid en Caissie Levy legde in de recente heropvoering in Londen meer pop-accenten.
La Monaca gaf de rol in haar versie aan Ann Van den Broeck, die een wat lyrischere stem heeft. Aanvankelijk laat haar Diana zich moeilijk kennen: ze voelt wat gereserveerd en sarcastisch aan. Maar Van den Broeck weet wat ze doet en naarmate de familie uit elkaar valt, zet ze ook haar masker af. Als ze dan een kinderkamer binnenstapt om eindelijk haar trauma onder ogen te zien, laat dat niemand onberoerd.
Wie in het verleden al een productie van Next to Normal zag, zal weinig verrast worden door de voorstelling die nu in het AED Theater loopt. La Monaca keerde het materiaal niet meteen binnenstebuiten om een nieuwe invalshoek te vinden, waardoor de regie soms wat braaf aanvoelt. Tegelijkertijd is de musical wel bijzonder urgent en maken de acteurs indruk met gelaagd spel.
Het is niet eenvoudig om op een brede scène als die van het AED Theater toch genoeg nabijheid te creëren met de 800 toeschouwers in de zaal, maar Next to Normal heeft daar weinig last van. Jan Schepens grijpt als de welwillende Dan bijvoorbeeld naar de keel met zijn vertolking van een man die zoveel wilskracht heeft dat het zijn vrouw verstikt.
Dat er op de première vocaal nog hier en daar wat misloopt bij de samenzang, schuiven we gemakshalve af op de emotie van de voorstelling zelf. Luka De Baets en Daan Keisse moeten als de kinderen uit het gezin overigens niet onderdoen voor hun ‘ouders’. Zeker die laatste voelt de muziek van Kitt het best aan en stuurt met zijn versie van ‘Ik leef’ een energiegolf de zaal in.
Gemakkelijke antwoorden zijn er niet bij Next to Normal en het einde van de voorstelling voelt daarom wat abrupt aan. Het trauma zal er altijd zijn en misschien is dat niet eens zo erg als het alternatief is om helemaal niets meer te voelen. Diana en haar familie zullen nog hervallen, maar met kleine stappen kunnen ze elkaar wel in de richting van het licht doen kijken. En soms is dat genoeg om een nieuwe dag te beginnen.